Lezing over Geleenbeek door Anke Brouns (Natuurmonumenten)
Het dal van de Geleenbeek heeft de afgelopen jaren een behoorlijke schoonheidsimpuls gekregen. Van de kaarsrechte goot die het mijnwater zo snel mogelijk moest afvoeren, is de beek weer teruggebracht in een meer natuurlijke, meanderende loop met de daarbij horende flora en fauna. Gemeenten, waterschap en Natuurmonumenten werken samen aan kronkelende beek. Doelen hiervan zijn waterkwaliteit, veiligheid, natuurontwikkeling (ook van door Europa aangewezen Natura 2000 gebieden), hermeandering van de beek, herstel beeklandschap en toegankelijkheid voor bezoekers. De provincie Limburg subsidieert voor een groot deel dit project.
Door de afwisseling in hoogte, bodemstructuur en vochtigheid zijn in het Geleenbeekdal veel verschillende dieren en planten te vinden. In de bossen bloeien allerlei voorjaarsbloeiers, in schrale graslanden staan diverse soorten orchideeën, zoals Bijenorchis en Gevlekte orchis. In moerassen groeit de zeldzame Reuzenpaardenstaart, hier leeft ook de zeldzame Zeggenkorfslak. Hier en daar liggen hoogstamboomgaarden vol appels en pruimen. Sweikhuizen heeft een bijzonder oud pruimenras: de ‘Sjweikeser rengeloate’, een variant van de Reine Claude en één van de lekkerste pruimen van Nederland.